LEIJSTEEN 13
Het
is misschien opgevallen, maar er ontbreekt iets in alle vorige Leijstenen en Wittgenstenen.
Tegenwoordig
zeggen ze: er mist iets.
Maar
we gaan het niet over het weer hebben.
Wat
of wie er ontbreekt is niet onbelangrijk; erg belangrijk dus.
Dat
zijn de vrouwelijke schrijvers.
Hoe
komt dat?
Geen
idee; de mannelijke blik misschien, blinde vlekken, maar geen opzet.
In
1961 publiceerde W. van Leeuwen de bloemlezing: Nieuwe romanciers.
Het
ging om vijfentwintig schrijvers.
Dat
weet ik dankzij Opheffer in De Groene Amsterdammer.
Wie
waren de nieuwe romanciers in 1961.
Ik
zal er hier een aantal noemen: Theo van der Wal, Elisabeth de Jong-Keesing, J.
van de Walle, Rudi van Vlaanderen.
Wie
weet nog wie dat zijn?
Van
Leeuwen noemt ook W.F. Hermans en Harry Mulisch.
Dat
dan weer wel.
Er
waren maar drie vrouwen bij.
Dus
ik ben niet de enige met die blinde vlekken.
Eentje
staat hierboven genoemd.
De
andere twee waren Anna Blaman en Hella Haasse.
Hun
namen hebben de 21e eeuw nog gehaald.
In
2005 werd in Rotterdam nog een Anna Blaman festival gehouden.
En
in 2008 werd in het Vondelpark een Hella S. Haasse boom geplant.
Van
de meeste schrijver uit de bloemlezing van Van Leeuwen is niets meer vernomen.
De
literatuur als een afvalrace.
Anna
Blaman schreef o.a. Eenzaam avontuur.
In
het boek komt een lesbische relatie voor.
De
Volkskrant vond het destijds een vies geval.
Heden
ten dage je moet zelf weten wat je doet en wat je vies of lekker vindt.
Vies
is een elk geval een broodje poep.
Dat
is klip en klaar gebleken uit vele onderzoeken onder een grote groep kinderen.
De
onderzoeker heette Ome Willem.
Een
vieze geur is een zintuiglijke waarneming van een biologisch proces
Maar
ik dwaal af.
Hella
Haasse heeft een omvangrijk oeuvre op haar naam staan.
Ze
werd al meteen bekend met het Boekenweekgeschenk van 1948, met Oeroeg,
Het
boekweekgeschenk verscheen toen nog anoniem en de lezers moesten raden wie de
schrijver was.
Het
is één van de betere boekweekgeschenken.
Het
gaat over een Nederlandse jongen die bevriend is met de Indische Oeroeg.
Ze
komen tegenover elkaar te staan als Oeroeg in opstand komt tegen alles wat
‘Hollands en blank’ is.
Hella
had in de gaten dat het koloniale bewind niet lang meer zou standhouden.
Daar
had de Nederlandse regering nog niet veel van begrepen.
Omdat
ze Max Havelaar niet gelezen hadden.
Hella
en Anna zijn inmiddels niet meer onder ons
De
schrijfster van de volgende citaten wel.
Ik
sliep alsof ik bewusteloos was op mijn hete kamer onder het dak. (p.84)
Het
uitzicht vanuit de kamer: de zee van grijsblauwe zinken daken. (p. 89)
Weet
u nog van die zinken daken?
Die
waren in Parijs net als de personen in het betreffende boek.
Het
gaat om Luister van Sacha Bronwasser.
Als
u Parijs kent moet u dit boek lezen en ook als u Parijs niet kent.
Zeker
als u een beetje een hekel hebt aan Parijs en aan de bewoners.
Het
gaat o.a. over een meisje dat au pair is.
Er
komen vel straatnamen in voor.
In
dit opzicht is het een beetje Modiano, dat door de stad zwerven.
Alleen
in zijn tijd waren er geen bomaanslagen.
Dan
weet u vast al wat meer van dat boek.
Het
is niet alleen goed geschreven met veel kennis van de Parijzenaars, maar ook
spannend.
En
beklemmend.
Als
u dit boek uit hebt, lees dan ook het begin van Au pair van W.F. Hermans om te
vergelijken.
Wat
Pauline (de au pair) meemaakt bij een doorgedraaid echtpaar en hun gestoorde
zoon.
De
rest van het boek is het stokpaard waar WFH graag op rijdt.
Het
is geen leuk beroep au pair zijn.
Je
wordt als een slaaf behandeld of voor de gek gehouden.
Meestal
duurt de ellende maar een jaar.
Iemand
die ook haar personen niet spaart, is Mensje van Keulen.
Zo
heb je Bleeker die plotseling zijn werk in de steek laat en vier dagen
verdwijnt naar Sodom aan de Amstel.
Het
boek heet daarom Bleekers zomer.
Bleeker
kan niet, maar moet wel steeds poepen.
Het
is een tamelijk onsmakelijk verhaal.
In
een ander verhaal drukt een vrouw zolang een kussen op haar slapende man totdat
hij de geest geeft.
Veel
geest zat er trouwens niet meer in, in die man.
Meestal
zijn het vrouwen die vermoord worden door hun man.
Andersom
kan ook
Mensje
is wel erg geestig en ze houdt van katten.
Nog
een ander boek heet Overspel.
Dan
weet je al waar het over gaat.
Heel
populair waren ook de boeken van Renate Dorrestein.
Ze
heeft er minstens 28 geschreven.
In
Een hart van steen heeft ene Ellen een postnatale depressie.
Ik
heb dit boek met een 5vwo klas gelezen.
In
die klas zaten 22 meisjes of jonge vrouwen die bijna allemaal dokter wilden
worden.
Ik
dacht dat ze wel geïnteresseerd zouden zijn in een medisch-psychologisch
verhaal.
Maar
dat was niet het geval.
Ze
vonden het een zeurboek.
Sommige
zure critici vonden de boeken van Renate meer geschikt voor lezers van De
Libelle.
Het
is ook nooit goed genoeg bij die zeurpieten.
Schrijf
dan zelf een meesterwerk, zou ik denken.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten