maandag 5 januari 2026

LEIJSTEEN 13

 LEIJSTEEN 13

 

Het is misschien opgevallen, maar er ontbreekt iets in alle vorige Leijstenen en Wittgenstenen.

Tegenwoordig zeggen ze: er mist iets.

Maar we gaan het niet over het weer hebben.

Wat of wie er ontbreekt is niet onbelangrijk; erg belangrijk dus.

Dat zijn de vrouwelijke schrijvers.

Hoe komt dat?

Geen idee; de mannelijke blik misschien, blinde vlekken, maar geen opzet.

In 1961 publiceerde W. van Leeuwen de bloemlezing: Nieuwe romanciers.

Het ging om vijfentwintig schrijvers.

Dat weet ik dankzij Opheffer in De Groene Amsterdammer.

Wie waren de nieuwe romanciers in 1961.

Ik zal er hier een aantal noemen: Theo van der Wal, Elisabeth de Jong-Keesing, J. van de Walle, Rudi van Vlaanderen.

Wie weet nog wie dat zijn?

Van Leeuwen noemt ook W.F. Hermans en Harry Mulisch.

Dat dan weer wel.

Er waren maar drie vrouwen bij.

Dus ik ben niet de enige met die blinde vlekken.

Eentje staat hierboven genoemd.

De andere twee waren Anna Blaman en Hella Haasse.

Hun namen hebben de 21e eeuw nog gehaald.

In 2005 werd in Rotterdam nog een Anna Blaman festival gehouden.

En in 2008 werd in het Vondelpark een Hella S. Haasse boom geplant.

Van de meeste schrijver uit de bloemlezing van Van Leeuwen is niets meer vernomen.

De literatuur als een afvalrace.

Anna Blaman schreef o.a. Eenzaam avontuur.

In het boek komt een lesbische relatie voor.

De Volkskrant vond het destijds een vies geval.

Heden ten dage je moet zelf weten wat je doet en wat je vies of lekker vindt.

Vies is een elk geval een broodje poep.

Dat is klip en klaar gebleken uit vele onderzoeken onder een grote groep kinderen.

De onderzoeker heette Ome Willem.

Een vieze geur is een zintuiglijke waarneming van een biologisch proces

Maar ik dwaal af.

Hella Haasse heeft een omvangrijk oeuvre op haar naam staan.

Ze werd al meteen bekend met het Boekenweekgeschenk van 1948, met Oeroeg,

Het boekweekgeschenk verscheen toen nog anoniem en de lezers moesten raden wie de schrijver was.

Het is één van de betere boekweekgeschenken.

Het gaat over een Nederlandse jongen die bevriend is met de Indische Oeroeg.

Ze komen tegenover elkaar te staan als Oeroeg in opstand komt tegen alles wat ‘Hollands en blank’ is.

Hella had in de gaten dat het koloniale bewind niet lang meer zou standhouden.

Daar had de Nederlandse regering nog niet veel van begrepen.

Omdat ze Max Havelaar niet gelezen hadden.

Hella en Anna zijn inmiddels niet meer onder ons

De schrijfster  van de volgende citaten wel.

Ik sliep alsof ik bewusteloos was op mijn hete kamer onder het dak. (p.84)

Het uitzicht vanuit de kamer: de zee van grijsblauwe zinken daken. (p. 89)

Weet u nog van die zinken daken?

Die waren in Parijs net als de personen in het betreffende boek.

Het gaat om Luister van Sacha Bronwasser.

Als u Parijs kent moet u dit boek lezen en ook als u Parijs niet kent.

Zeker als u een beetje een hekel hebt aan Parijs en aan de bewoners.

Het gaat o.a. over een  meisje dat au pair is.

Er komen vel straatnamen in voor.

In dit opzicht is het een beetje Modiano, dat door de stad zwerven.

Alleen in zijn tijd waren er geen bomaanslagen.

Dan weet u vast al wat meer van dat boek.

Het is niet alleen goed geschreven met veel kennis van de Parijzenaars, maar ook spannend.

En beklemmend.

Als u dit boek uit hebt, lees dan ook het begin van Au pair van W.F. Hermans om te vergelijken.

Wat Pauline (de au pair) meemaakt bij een doorgedraaid echtpaar en hun gestoorde zoon.

De rest van het boek is het stokpaard waar WFH graag op rijdt.

Het is geen leuk beroep au pair zijn.

Je wordt als een slaaf behandeld of voor de gek gehouden.

Meestal duurt de ellende maar een jaar.

Iemand die ook haar personen niet spaart, is Mensje van Keulen.

Zo heb je Bleeker die plotseling zijn werk in de steek laat en vier dagen verdwijnt naar Sodom aan de Amstel.

Het boek heet daarom Bleekers zomer.

Bleeker kan niet, maar moet wel steeds poepen.

Het is een tamelijk onsmakelijk verhaal.

In een ander verhaal drukt een vrouw zolang een kussen op haar slapende man totdat hij de geest geeft.

Veel geest zat er trouwens niet meer in, in die man.

Meestal zijn het vrouwen die vermoord worden door hun man.

Andersom kan ook

Mensje is wel erg geestig en ze houdt van katten.

Nog een ander boek heet Overspel.

Dan weet je al waar het over gaat.

Heel populair waren ook de boeken van Renate Dorrestein.

Ze heeft er minstens 28 geschreven.

In Een hart van steen heeft ene Ellen een postnatale depressie.

Ik heb dit boek met een 5vwo klas gelezen.

In die klas zaten 22 meisjes of jonge vrouwen die bijna allemaal dokter wilden worden.

Ik dacht dat ze wel geïnteresseerd zouden zijn in een medisch-psychologisch verhaal.

Maar dat was niet het geval.

Ze vonden het een zeurboek.

Sommige zure critici vonden de boeken van Renate meer geschikt voor lezers van De Libelle.

Het is ook nooit goed genoeg bij die zeurpieten.

Schrijf dan zelf een meesterwerk, zou ik denken.

 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten